Strona bierna (Passiv) po niemiecku

1.Vorgangspassiv

Strona bierna opisująca czynność lub proces: werden + Partizip II. Najważniejsza jest czynność, a nie wykonawca, np. Das Haus wird gebaut. - Dom jest budowany.

2.Odmiana werden w Präsens

ich werde, du wirst, er/sie/es wird, wir werden, ihr werdet, sie/Sie werden, np. Ihr werdet vom Bahnhof abgeholt. - Zostaniecie odebrani z dworca.

3.Partizip II czasowników regularnych

ge- + temat + -t, np. machen - gemacht, kaufen - gekauft, bauen - gebaut. Po temacie zakończonym na -t, -d albo na spółgłoskę + m/n (np. öffn-, atm-) dodajemy -et: arbeiten - gearbeitet, öffnen - geöffnet, atmen - geatmet. Po -rn i -ln zostaje samo -t: lernen - gelernt.

4.Partizip II czasowników nieregularnych

ge- + temat + -en, często ze zmianą samogłoski, np. schreiben - geschrieben, finden - gefunden, trinken - getrunken, sprechen - gesprochen, lesen - gelesen. Te formy trzeba znać na pamięć.

5.Partizip II bez ge-

Nie dodajemy ge- do czasowników na -ieren (reparieren - repariert, informieren - informiert) i do czasowników z przedrostkiem nierozdzielnym be-, ver-, er-, ent-, zer- (bezahlen - bezahlt, verkaufen - verkauft, erklären - erklärt, eröffnen - eröffnet).

6.Partizip II czasowników rozdzielnych

ge- stoi między przedrostkiem a tematem, np. aufmachen - aufgemacht, abholen - abgeholt, einladen - eingeladen, anrufen - angerufen, abschicken - abgeschickt.

7.Szyk zdania w Vorgangspassiv

Odmieniona forma werden stoi na drugim miejscu, a Partizip II na końcu zdania, np. Heute wird das Auto gewaschen. - Dziś samochód jest myty.

8.Zgoda werden z podmiotem

Forma werden zgadza się w osobie i liczbie z podmiotem zdania biernego, np. Das Fenster wird geputzt. - Okno jest myte. Die Fenster werden geputzt. - Okna są myte.

9.Passiv Präteritum

wurde + Partizip II: ich wurde, du wurdest, er/sie/es wurde, wir wurden, ihr wurdet, sie/Sie wurden, np. Das Rathaus wurde im 16. Jahrhundert gebaut. - Ratusz zbudowano w XVI wieku.

10.Passiv Perfekt

sein + Partizip II + worden, np. Das Haus ist gebaut worden. - Dom został zbudowany. Die Briefe sind abgeschickt worden. - Listy zostały wysłane. Czasownik posiłkowy to zawsze sein, nigdy haben.

11.worden czy geworden?

worden (bez ge-) występuje tylko w stronie biernej: Das Auto ist repariert worden. geworden to Perfekt czasownika werden w znaczeniu „stawać się”: Er ist Arzt geworden. - Został lekarzem.

12.Passiv z czasownikiem modalnym

Czasownik modalny + Partizip II + werden na końcu zdania, np. Das Haus muss renoviert werden. - Dom musi zostać wyremontowany. Das Fenster kann nicht geöffnet werden. - Tego okna nie można otworzyć.

13.Passiv z czasownikiem modalnym w Präteritum

Czasownik modalny przechodzi w Präteritum, a na końcu zostaje Partizip II + werden, np. Das Auto musste repariert werden. - Samochód trzeba było naprawić. Der Brief konnte nicht geschickt werden.

14.von + Dativ w zdaniu biernym

Wprowadza wykonawcę czynności - zwykle osobę albo instytucję, np. Das Bild wurde von einem Maler gemalt. - Obraz został namalowany przez malarza. von dem = vom: Der Schüler wird vom Lehrer gelobt.

15.durch + Akkusativ w zdaniu biernym

Wprowadza przyczynę albo środek, dzięki któremu coś się dzieje, np. Das Dach wurde durch den Sturm beschädigt. - Dach zostało uszkodzone przez burzę.

16.Pomijanie wykonawcy

W zdaniu biernym wykonawcę zwykle się pomija, gdy jest nieznany, nieważny albo oczywisty, np. Mein Fahrrad wurde gestohlen. - Ukradziono mi rower.

17.Zamiana zdania czynnego na bierne

Dopełnienie w bierniku staje się podmiotem w mianowniku, podmiot zdania czynnego przechodzi do von + Dativ albo znika, a czas zostaje ten sam, np. Der Mechaniker repariert das Auto. → Das Auto wird vom Mechaniker repariert.

18.Zmiana rodzajnika przy zamianie na Passiv

Rodzajnik dopełnienia w bierniku zmienia się na mianownik: den → der, einen → ein, np. Der Lehrer lobt den Schüler. → Der Schüler wird vom Lehrer gelobt. - Uczeń jest chwalony przez nauczyciela.

19.Zamiana na Passiv w Präteritum i Perfekt

Czas zdania czynnego zostaje zachowany, np. Die Polizei fand den Dieb. → Der Dieb wurde von der Polizei gefunden. Die Firma hat das Haus gebaut. → Das Haus ist von der Firma gebaut worden.

20.man jako alternatywa strony biernej

Zdanie z man (ktoś, ludzie) w stronie czynnej znaczy to samo co zdanie bierne bez wykonawcy, np. Man baut hier ein Haus. = Hier wird ein Haus gebaut. - Buduje się tu dom.

21.Zamiana zdania z man na Passiv

man znika - w zdaniu biernym nie piszemy „von man”, np. Man trinkt in Deutschland viel Kaffee. → In Deutschland wird viel Kaffee getrunken. - W Niemczech pije się dużo kawy.

22.Zdanie bezosobowe w stronie biernej

Zdanie bierne bez podmiotu, zwykle od czasownika bez dopełnienia w bierniku; werden stoi w 3. osobie liczby pojedynczej, np. Hier wird nicht geraucht. - Tu się nie pali. Am Samstag wird getanzt. - W sobotę się tańczy.

23.es w zdaniu bezosobowym

es może zająć pierwsze miejsce w zdaniu bezosobowym: Es wird hier nicht geraucht. Gdy na początku stoi inny wyraz, es znika: Hier wird nicht geraucht.

24.Zustandspassiv

sein + Partizip II - opisuje stan, który jest skutkiem wcześniejszej czynności, np. Die Tür ist geöffnet. - Drzwi są otwarte. Das Geschäft ist geschlossen. - Sklep jest zamknięty.

25.Die Tür wird geöffnet czy Die Tür ist geöffnet?

Die Tür wird geöffnet. - Drzwi są (właśnie) otwierane: czynność, Vorgangspassiv. Die Tür ist geöffnet. - Drzwi są otwarte: stan, Zustandspassiv.

26.Zustandspassiv a Passiv Perfekt

Die Tür ist geöffnet. - Drzwi są otwarte (stan teraz). Die Tür ist geöffnet worden. - Drzwi zostały otwarte (czynność się odbyła). O różnicy decyduje słowo worden.

27.Passiv w przepisach kulinarnych

Kolejne czynności opisujemy w Passiv Präsens, bez wykonawcy, np. Zuerst werden die Kartoffeln geschält. Dann werden sie gekocht. - Najpierw obiera się ziemniaki. Potem gotuje się je.

28.Passiv w opisie procesu

Etapy produkcji lub działania opisujemy w Passiv Präsens, np. Die Äpfel werden gewaschen und dann zu Saft gepresst. - Jabłka są myte, a potem wyciskane na sok. Der Saft wird in Flaschen gefüllt. - Sok wlewa się do butelek.

29.Passiv w wiadomościach

O wydarzeniach z przeszłości informujemy zwykle w Passiv Präteritum, np. Gestern wurde in Hamburg ein neues Museum eröffnet. - Wczoraj w Hamburgu otwarto nowe muzeum. Der Dieb wurde festgenommen. - Złodzieja zatrzymano.