Celownik (Dativ) i przyimki z Akkusativ i Dativ po niemiecku

1.Dativ (celownik)

Przypadek, który odpowiada na pytanie Wem? (Komu?). Stoi po czasownikach z celownikiem, po przyimkach z celownikiem i po przyimkach zmiennorządnych na pytanie Wo?, np. Ich gebe dem Kind ein Buch. - Daję dziecku książkę.

2.Rodzajnik określony w Dativ

Rodzaj męski: dem, żeński: der, nijaki: dem, liczba mnoga: den, np. mit dem Vater, mit der Mutter, mit dem Kind, mit den Kindern.

3.Końcówka -n w Dativ liczby mnogiej

W celowniku liczby mnogiej rzeczownik dostaje -n, jeśli jego forma liczby mnogiej nie kończy się już na -n albo -s, np. die Kinder → den Kindern, die Freunde → den Freunden, ale die Frauen → den Frauen, die Autos → den Autos.

4.Rodzajnik nieokreślony w Dativ

Rodzaj męski: einem, żeński: einer, nijaki: einem; w liczbie mnogiej rodzajnika nieokreślonego nie ma, np. mit einem Freund, mit einer Freundin, mit einem Kind.

5.kein i zaimki dzierżawcze w Dativ

Mają te same końcówki: keinem, meinem (r. męski i nijaki), keiner, meiner (r. żeński), keinen, meinen (l. mnoga), np. Ich wohne bei meinen Eltern. - Mieszkam u moich rodziców.

6.Zaimki osobowe w Dativ - liczba pojedyncza

ich → mir, du → dir, er → ihm, sie → ihr, es → ihm, np. Kannst du mir helfen? - Możesz mi pomóc?

7.Zaimki osobowe w Dativ - liczba mnoga i forma grzecznościowa

wir → uns, ihr → euch, sie → ihnen, Sie → Ihnen (wielką literą), np. Wie geht es Ihnen? - Jak się Pan/Pani ma?

8.ihm, ihr czy ihnen?

ihm = jemu (od er i es), ihr = jej (od sie - ona), ihnen = im (od sie - oni), np. Ich danke ihr. - Dziękuję jej. Ich helfe ihnen. - Pomagam im.

9.helfen

Pomagać komuś - łączy się z Dativ, tak jak po polsku, np. Ich helfe meiner Mutter. - Pomagam mojej mamie. Odmiana: du hilfst, er hilft.

10.danken

Dziękować komuś - osoba w Dativ, a to, za co dziękujemy, po für z Akkusativ, np. Ich danke dir für das Geschenk. - Dziękuję ci za prezent.

11.gefallen

Podobać się komuś. Podmiotem jest to, co się podoba, a osoba stoi w Dativ, np. Der Film gefällt mir. - Film mi się podoba. Die Schuhe gefallen ihr. - Buty jej się podobają.

12.gehören

Należeć do kogoś - właściciel stoi w Dativ bez przyimka, np. Das Fahrrad gehört meinem Bruder. - Rower należy do mojego brata.

13.schmecken

Smakować komuś - podmiotem jest potrawa, osoba stoi w Dativ, np. Die Suppe schmeckt mir. - Zupa mi smakuje. Schmeckt es dir? - Smakuje ci?

14.antworten

Odpowiadać komuś - osoba w Dativ, np. Ich antworte dem Lehrer. - Odpowiadam nauczycielowi. Na pytanie odpowiadamy z auf i Akkusativ: Er antwortet auf die Frage.

15.gratulieren

Gratulować komuś - osoba w Dativ, a okazja po zu z Dativ, np. Ich gratuliere dir zum Geburtstag. - Składam ci życzenia z okazji urodzin.

16.Przyimki zawsze z Dativ

aus, bei, mit, nach, seit, von, zu, gegenüber - łączą się z celownikiem zawsze, także gdy jest ruch, np. Ich fahre zu meiner Oma. - Jadę do mojej babci.

17.aus i von

aus - z (ze środka, pochodzenie), np. Ich komme aus Polen. - Pochodzę z Polski. von - od (osoby, nadawcy), np. Der Brief ist von meiner Freundin. - List jest od mojej przyjaciółki.

18.bei i mit

bei - u kogoś, przy, np. Ich wohne bei meinem Onkel. - Mieszkam u wujka. mit - z kimś, czymś, a także środkiem transportu, np. Ich fahre mit dem Bus. - Jadę autobusem.

19.nach i zu

nach - do miast i krajów bez rodzajnika (nach Berlin, nach Polen) oraz po czymś w czasie (nach dem Unterricht - po lekcjach). zu - do osoby, instytucji, budynku (zum Arzt, zur Schule). Wyjątki: nach Hause - do domu, zu Hause - w domu.

20.seit i gegenüber

seit - od (czynność trwa do teraz), z czasownikiem w czasie teraźniejszym, np. Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. - Uczę się niemieckiego od dwóch lat. gegenüber - naprzeciwko, np. gegenüber dem Bahnhof - naprzeciwko dworca.

21.Akkusativ rodzajnika - przypomnienie

W bierniku zmienia się tylko rodzaj męski: der → den, ein → einen, kein → keinen. Żeński (die, eine), nijaki (das, ein) i liczba mnoga (die) wyglądają jak w mianowniku.

22.Przyimki zawsze z Akkusativ

durch (przez), für (dla), gegen (przeciwko), ohne (bez), um (wokół, o godzinie), np. durch den Park, für meinen Bruder, ohne dich, um den Tisch.

23.Przyimki zmiennorządne (Wechselpräpositionen)

in, an, auf, über, unter, vor, hinter, neben, zwischen. Na pytanie Wo? (gdzie?) łączą się z Dativ, a na pytanie Wohin? (dokąd?) - z Akkusativ.

24.Wo? (gdzie?) + Dativ

Gdy coś jest w jakimś miejscu i nie zmienia go (stan), np. Das Buch liegt auf dem Tisch. - Książka leży na stole. Ich bin in der Schule. - Jestem w szkole.

25.Wohin? (dokąd?) + Akkusativ

Gdy coś zmienia miejsce, czyli jest ruch w jakimś kierunku, np. Ich lege das Buch auf den Tisch. - Kładę książkę na stół. Ich gehe in die Schule. - Idę do szkoły.

26.in, an, auf - znaczenia

in - w, do (wnętrza), np. in der Küche; an - przy, na (powierzchni pionowej), np. an der Wand, am Fenster; auf - na (powierzchni poziomej), np. auf dem Tisch.

27.über, unter, vor, hinter, neben, zwischen - znaczenia

über - nad, unter - pod, vor - przed, hinter - za, neben - obok, zwischen - między, np. Die Katze sitzt zwischen dem Sofa und dem Schrank. - Kot siedzi między kanapą a szafą.

28.stehen i stellen

stehen - stać (Wo? + Dativ), np. Die Vase steht auf dem Tisch. stellen - stawiać (Wohin? + Akkusativ), np. Ich stelle die Vase auf den Tisch. - Stawiam wazon na stół.

29.liegen i legen

liegen - leżeć (Wo? + Dativ), np. Das Handy liegt auf dem Bett. legen - kłaść (Wohin? + Akkusativ), np. Ich lege das Handy auf das Bett. - Kładę telefon na łóżko.

30.sitzen i sich setzen

sitzen - siedzieć (Wo? + Dativ), np. Ich sitze auf dem Sofa. sich setzen - siadać (Wohin? + Akkusativ), np. Ich setze mich auf das Sofa. - Siadam na kanapie.

31.hängen

Ma dwa znaczenia: wisieć (Wo? + Dativ), np. Das Bild hängt an der Wand. - Obraz wisi na ścianie, oraz wieszać (Wohin? + Akkusativ), np. Ich hänge das Bild an die Wand. - Wieszam obraz na ścianie.

32.Ściągnięcia przyimka z rodzajnikiem

in dem → im, an dem → am, in das → ins, zu dem → zum, zu der → zur, także von dem → vom, bei dem → beim, np. Ich gehe ins Kino. Wir treffen uns am Bahnhof. Ich gehe zur Schule.