Zielona chemia i ochrona środowiska

1.Zielona chemia

Dział chemii i podejście technologiczne, którego celem jest projektowanie procesów oraz produktów chemicznych tak, aby ograniczać zużycie surowców i energii oraz zmniejszać ilość substancji niebezpiecznych i odpadów.

2.Prewencja odpadów

Jedna z głównych zasad zielonej chemii: proces chemiczny powinien być zaplanowany tak, by powstawało jak najmniej odpadów, zamiast usuwać je dopiero po zakończeniu produkcji.

3.Surowce odnawialne

Surowce, które mogą być odtwarzane w stosunkowo krótkim czasie, np. biomasa. W zielonej chemii dąży się do ich wykorzystywania zamiast surowców nieodnawialnych, jeśli jest to możliwe i uzasadnione.

4.Katalizator

Substancja, która zwiększa szybkość reakcji chemicznej, sama nie zużywając się trwale. W zielonej chemii katalizatory są ważne, bo pozwalają prowadzić reakcje wydajniej, często w łagodniejszych warunkach i z mniejszą ilością odpadów.

5.Emisja zanieczyszczeń

Wprowadzanie do środowiska substancji lub energii pogarszających jego stan. Emisja może dotyczyć powietrza, wody lub gleby i pochodzić np. z przemysłu, transportu czy gospodarstw domowych.

6.Zanieczyszczenia powietrza

Substancje obecne w atmosferze w ilościach szkodliwych dla zdrowia, organizmów i materiałów. Należą do nich m.in. tlenki siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, pyły oraz lotne związki organiczne.

7.Kwaśne opady

Opady o obniżonym pH, powstające głównie wskutek obecności w atmosferze tlenków siarki i azotu, które reagują z wodą. Powodują zakwaszenie gleb i wód oraz niszczenie roślin i budowli.

8.Smog

Zjawisko zanieczyszczenia powietrza, w którym mieszanina mgły, dymu, spalin i pyłów utrudnia oddychanie oraz ogranicza widoczność. Jego powstawaniu sprzyjają emisje i niekorzystne warunki pogodowe.

9.Efekt cieplarniany

Zjawisko zatrzymywania części promieniowania cieplnego przez gazy obecne w atmosferze, takie jak dwutlenek węgla czy metan. Naturalny efekt cieplarniany jest potrzebny, ale jego nasilenie wskutek działalności człowieka prowadzi do ocieplania klimatu.

10.Zanieczyszczenia wód

Substancje lub czynniki pogarszające jakość wody, np. ścieki, nawozy, pestycydy, detergenty czy metale ciężkie. Mogą utrudniać wykorzystanie wody i szkodzić organizmom wodnym.

11.Eutrofizacja

Nadmierne wzbogacenie wód w związki azotu i fosforu, zwykle pochodzące z nawozów i ścieków. Prowadzi do intensywnego rozwoju glonów, spadku zawartości tlenu w wodzie i zamierania organizmów wodnych.

12.Zanieczyszczenia gleby

Substancje obce lub ich nadmiar w glebie, np. metale ciężkie, pestycydy, nadmiar nawozów czy odpady. Mogą pogarszać żyzność gleby i przenikać do roślin oraz wód gruntowych.

13.Sorpcja gleby

Zdolność gleby do zatrzymywania na powierzchni swoich cząstek jonów, cząsteczek i wody. Sorpcja ogranicza przemieszczanie części zanieczyszczeń, ale nie oznacza ich unieszkodliwienia.

14.Segregacja odpadów

Rozdzielanie odpadów według rodzaju materiału, np. papieru, szkła, metali i tworzyw sztucznych. Ułatwia recykling i zmniejsza ilość odpadów trafiających na składowiska.

15.Recykling

Powtórne przetwarzanie odpadów w celu uzyskania surowców lub nowych produktów. Ogranicza zużycie surowców naturalnych i ilość odpadów, ale nie zastępuje potrzeby zmniejszania ich powstawania.

16.Biodegradowalność

Zdolność substancji do rozkładu pod wpływem mikroorganizmów do prostszych związków. W zielonej chemii pożądane są materiały, które po użyciu nie zalegają długo w środowisku.