Reakcje redoks i stopnie utlenienia

1.Stopień utlenienia

Umowny ładunek, jaki miałby atom w związku chemicznym, gdyby wszystkie wiązania potraktować jako jonowe. Służy do opisu przepływu elektronów i rozpoznawania, który atom ulega utlenieniu, a który redukcji.

2.Utlenianie

Proces, w którym atom, jon lub cząsteczka oddaje elektrony. W zapisie stopni utlenienia oznacza to wzrost stopnia utlenienia danego pierwiastka.

3.Redukcja

Proces, w którym atom, jon lub cząsteczka przyjmuje elektrony. W zapisie stopni utlenienia oznacza to spadek stopnia utlenienia danego pierwiastka.

4.Utleniacz

Substancja, która utlenia inną substancję, sama ulegając redukcji. Przyjmuje elektrony od reduktora.

5.Reduktor

Substancja, która redukuje inną substancję, sama ulegając utlenieniu. Oddaje elektrony utleniaczowi.

6.Reakcja redoks

Reakcja chemiczna, w której jednocześnie zachodzą utlenianie i redukcja. Towarzyszy jej zmiana stopni utlenienia co najmniej niektórych atomów.

7.Bilans elektronowy

Metoda dobierania współczynników w reakcjach redoks. Polega na ustaleniu, ile elektronów zostało oddanych i przyjętych, a następnie zrównaniu tych liczb.

8.Pierwiastek w stanie wolnym

Każdy pierwiastek występujący w postaci niezwiązanej, np. $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{Na}$, ma stopień utlenienia równy $0$.

9.Suma stopni utlenienia

W cząsteczce obojętnej suma stopni utlenienia wszystkich atomów wynosi $0$, a w jonie prostym lub złożonym jest równa ładunkowi tego jonu.

10.Typowe wartości stopni utlenienia

W większości związków wodór ma $+I$, tlen ma $-II$, litowce mają $+I$, a berylowce $+II$. Te reguły pomagają wyznaczać stopnie utlenienia innych pierwiastków.