Aminy, aminokwasy i jony obojnacze

1.Amina

Organiczna pochodna amoniaku, w której jeden, dwa lub trzy atomy wodoru zostały zastąpione grupami węglowodorowymi. Aminy zawierają grupę aminową i zwykle wykazują charakter zasadowy.

2.Grupa aminowa

Grupa funkcyjna $-NH_2$ obecna w aminach pierwszorzędowych i wielu aminokwasach. Odpowiada za zasadowe właściwości związku, ponieważ atom azotu może przyjąć proton.

3.Amina pierwszorzędowa

Amina, w której z atomem azotu połączona jest jedna grupa węglowodorowa i dwa atomy wodoru. Przykładem jest metyloamina $CH_3NH_2$.

4.Amina drugorzędowa

Amina, w której z atomem azotu połączone są dwie grupy węglowodorowe i jeden atom wodoru. Przykładem jest dimetyloamina $(CH_3)_2NH$.

5.Amina trzeciorzędowa

Amina, w której z atomem azotu połączone są trzy grupy węglowodorowe i nie ma on już atomu wodoru. Przykładem jest trimetyloamina $(CH_3)_3N$.

6.Zasadowy charakter amin

Aminy mają charakter zasadowy, bo wolna para elektronowa atomu azotu może przyłączyć proton $H^+$. Dlatego reagują z kwasami, tworząc sole amoniowe.

7.Sól amoniowa aminy

Produkt reakcji aminy z kwasem. Powstaje, gdy atom azotu przyłącza proton, na przykład z metyloaminy i kwasu chlorowodorowego tworzy się chlorek metyloamoniowy.

8.Aminokwas

Związek organiczny zawierający w jednej cząsteczce co najmniej grupę aminową i grupę karboksylową. Dzięki temu może wykazywać zarówno właściwości zasadowe, jak i kwasowe.

9.Grupa karboksylowa

Grupa funkcyjna $-COOH$ odpowiedzialna za kwasowy charakter związku. W aminokwasach występuje obok grupy aminowej.

10.Amfoteryczność aminokwasów

Zdolność aminokwasów do reagowania zarówno z kwasami, jak i z zasadami. Wynika to z obecności w jednej cząsteczce grupy zasadowej $-NH_2$ i kwasowej $-COOH$.

11.Jon obojnaczy

Cząstka zawierająca jednocześnie ładunek dodatni i ujemny, ale jako całość elektrycznie obojętna. W aminokwasach powstaje zwykle przez przejście protonu z grupy $-COOH$ na grupę $-NH_2$.

12.Glicyna

Najprostszy aminokwas, o wzorze $NH_2CH_2COOH$. Zawiera jedną grupę aminową i jedną karboksylową, dlatego może tworzyć jon obojnaczy.

13.Peptyd

Związek powstający w reakcji łączenia aminokwasów. Między grupą karboksylową jednego aminokwasu a grupą aminową drugiego tworzy się wiązanie peptydowe, a wydziela się woda.

14.Wiązanie peptydowe

Wiązanie powstające między atomem węgla grupy karboksylowej jednego aminokwasu a atomem azotu grupy aminowej drugiego. Jest charakterystyczne dla peptydów i białek.

15.Kondensacja aminokwasów

Reakcja, w której dwie cząsteczki, na przykład aminokwasów, łączą się w większą cząsteczkę z wydzieleniem małej cząsteczki, najczęściej wody. Tak powstają peptydy.

16.Aminokwasy białkowe

Aminokwasy stanowiące materiał budulcowy białek. W szkolnym ujęciu najważniejsze jest to, że tworzą peptydy i białka dzięki obecności grup $-NH_2$ i $-COOH$.