Wiązanie jonowe i kowalencyjne

1.Wiązanie chemiczne

Oddziaływanie utrzymujące atomy w cząsteczkach lub sieciach krystalicznych. Powstaje, gdy układ osiąga niższą energię niż oddzielne atomy. Rodzaj wiązania wpływa na właściwości substancji, np. temperaturę topnienia czy przewodnictwo elektryczne.

2.Wiązanie jonowe

Wiązanie powstające w wyniku przyciągania elektrostatycznego między jonami o przeciwnych ładunkach, najczęściej kationem metalu i anionem niemetalu. Tworzy się po oddaniu i przyjęciu elektronów, np. w chlorku sodu między $Na^+$ i $Cl^-$.

3.Wiązanie kowalencyjne

Wiązanie powstające przez uwspólnienie jednej lub kilku par elektronowych przez łączące się atomy. Występuje zwykle między atomami niemetali. Może być niespolaryzowane lub spolaryzowane, zależnie od różnicy elektroujemności atomów.

4.Elektroujemność

Miara zdolności atomu do przyciągania wspólnej pary elektronowej w wiązaniu. Im większa różnica elektroujemności między atomami, tym większa polaryzacja wiązania i większe prawdopodobieństwo charakteru jonowego.

5.Wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane

Wiązanie, w którym wspólna para elektronowa jest przyciągana jednakowo przez oba atomy. Występuje najczęściej między atomami tego samego pierwiastka, np. w $H_2$, $Cl_2$ lub $O_2$.

6.Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane

Wiązanie, w którym wspólna para elektronowa jest przesunięta w stronę atomu o większej elektroujemności. Powoduje to powstanie ładunków cząstkowych $\delta^+$ i $\delta^-$. Przykładem jest wiązanie $H-Cl$ w cząsteczce chlorowodoru.

7.Kation

Jon dodatni powstający po oddaniu jednego lub większej liczby elektronów. Kationy tworzą zwykle atomy metali, np. $Na^+$, $Mg^{2+}$, $Al^{3+}$.

8.Anion

Jon ujemny powstający po przyjęciu jednego lub większej liczby elektronów. Aniony tworzą zwykle atomy niemetali, np. $Cl^-$, $O^{2-}$, $S^{2-}$.

9.Wzór elektronowy Lewisa

Sposób zapisu pokazujący elektrony walencyjne atomów oraz pary elektronowe tworzące wiązania. Ułatwia przewidywanie liczby wiązań i wolnych par elektronowych w cząsteczce lub jonie.

10.Wiązanie $\sigma$

Wiązanie kowalencyjne powstające w wyniku czołowego nakładania się obszarów elektronowych. Jest to podstawowy typ pojedynczego wiązania; każda para atomów połączona pojedynczo ma jedno wiązanie $\sigma$.

11.Wiązanie $\pi$

Wiązanie kowalencyjne powstające obok wiązania $\sigma$ przy bocznym nakładaniu się obszarów elektronowych. Występuje w wiązaniach wielokrotnych: podwójne to jedno $\sigma$ i jedno $\pi$, a potrójne to jedno $\sigma$ i dwa $\pi$.

12.Kryształ jonowy

Uporządkowana sieć zbudowana z naprzemiennie ułożonych kationów i anionów. Nie tworzy oddzielnych cząsteczek, lecz rozległą strukturę przestrzenną. Dlatego związki jonowe mają zwykle wysokie temperatury topnienia i są twarde, ale kruche.