Wzór empiryczny i rzeczywisty związku

1.Wzór empiryczny

Najprostszy całkowitoliczbowy stosunek liczby atomów poszczególnych pierwiastków w związku chemicznym. Nie musi pokazywać rzeczywistej liczby atomów w cząsteczce, tylko ich proporcję.

2.Wzór rzeczywisty

Wzór podający rzeczywistą liczbę atomów poszczególnych pierwiastków w cząsteczce związku. Może być taki sam jak empiryczny albo stanowić jego wielokrotność.

3.Stosunek moli atomów

Podstawa wyznaczania wzoru empirycznego. Liczbę moli każdego pierwiastka oblicza się z zależności $n=\frac{m}{M}$, a następnie dzieli przez najmniejszą otrzymaną wartość.

4.Masa molowa

Masa jednego mola substancji, wyrażana zwykle w $\mathrm{g/mol}$. Porównanie masy molowej wzoru empirycznego z masą molową związku pozwala ustalić wzór rzeczywisty.

5.Skład procentowy

Procentowy udział masowy pierwiastków w związku. Przy zadaniach często zakłada się $100\ \mathrm{g}$ substancji, aby procenty potraktować jako masy w gramach.

6.Współczynnik wielokrotności

Liczba całkowita $k$, dla której wzór rzeczywisty jest równy wzorowi empirycznemu pomnożonemu przez $k$. Oblicza się ją ze wzoru $k=\frac{M_r\ \text{związku}}{M_r\ \text{wzoru empirycznego}}$.

7.Najprostszy stosunek całkowity

Końcowy wynik przy wyznaczaniu wzoru empirycznego. Jeśli po podzieleniu moli wychodzą ułamki, czasem trzeba pomnożyć wszystkie wartości przez tę samą liczbę, aby uzyskać liczby całkowite.

8.Wzór sumaryczny

W chemii szkolnej zwykle utożsamiany ze wzorem rzeczywistym: pokazuje liczbę atomów każdego pierwiastka w cząsteczce, np. glukoza ma wzór $\mathrm{C_6H_{12}O_6}$.

9.Przykład: benzen

Benzen ma wzór rzeczywisty $\mathrm{C_6H_6}$, ale jego wzór empiryczny to $\mathrm{CH}$, bo stosunek atomów węgla do wodoru po uproszczeniu wynosi $1:1$.

10.Przykład: woda

Woda ma wzór rzeczywisty $\mathrm{H_2O}$ i taki sam wzór empiryczny, ponieważ stosunku $2:1$ nie da się już uprościć do mniejszych liczb całkowitych.