Zasada zachowania pędu

1.Pęd

Pęd ciała to wielkość wektorowa opisana wzorem $\vec p = m\vec v$. Zależy od masy i prędkości ciała, a jego kierunek i zwrot są takie same jak kierunek i zwrot prędkości.

2.Jednostka pędu

W układzie SI jednostką pędu jest $\mathrm{kg\cdot m/s}$. Jest ona równoważna jednostce $\mathrm{N\cdot s}$, co wiąże pęd z działaniem siły w czasie.

3.Zasada zachowania pędu

Jeśli na układ ciał nie działa wypadkowa siła zewnętrzna albo jej działanie można pominąć, całkowity pęd układu pozostaje stały. Oznacza to, że suma pędów przed zjawiskiem jest równa sumie pędów po zjawisku.

4.Układ izolowany

Układ izolowany to taki, na który nie działa wypadkowa siła zewnętrzna lub jej wpływ jest zaniedbywalny. W takim układzie można stosować zasadę zachowania pędu.

5.Całkowity pęd układu

Całkowity pęd układu to suma wektorowa pędów wszystkich ciał: $\vec p_{\mathrm{tot}} = \vec p_1 + \vec p_2 + \dots$. Przy ruchu w jednej linii można stosować znaki dodatnie i ujemne.

6.Zderzenie sprężyste

To zderzenie, w którym zachowany jest całkowity pęd układu oraz energia kinetyczna. Ciała odbijają się od siebie bez trwałego odkształcenia i bez strat energii na ciepło czy dźwięk w modelu idealnym.

7.Zderzenie niesprężyste

To zderzenie, w którym zachowany jest całkowity pęd, ale energia kinetyczna nie jest zachowana. Część tej energii zamienia się np. w ciepło, dźwięk lub odkształcenie.

8.Zderzenie doskonale niesprężyste

Szczególny przypadek zderzenia niesprężystego, w którym ciała po zderzeniu poruszają się razem z jedną wspólną prędkością. Pęd jest zachowany, ale energia kinetyczna maleje.

9.Odrzut

Odrzut to zjawisko wynikające z zasady zachowania pędu: gdy część układu uzyskuje pęd w jedną stronę, inna część musi uzyskać pęd w stronę przeciwną. Przykładem jest ruch rakiety lub odrzut broni palnej.

10.Siła zewnętrzna a pęd

Jeżeli na układ działa wypadkowa siła zewnętrzna, całkowity pęd układu może się zmieniać. Wtedy nie można bezpośrednio stosować zasady zachowania pędu bez uwzględnienia wpływu otoczenia.