Chlorki i bromki - wzory, nazwy i właściwości

1.Chlorki

Chlorki to sole kwasu chlorowodorowego (kwasu solnego) $HCl$, zawierające anion chlorkowy $Cl^-$. Powstają np. w reakcji metalu z chlorem lub w reakcji zobojętniania kwasu solnego zasadą.

2.Bromki

Bromki to sole kwasu bromowodorowego $HBr$, zawierające anion bromkowy $Br^-$. Są związkami jonowymi zbudowanymi z kationu metalu lub kationu amonowego oraz anionu bromkowego.

3.Anion chlorkowy

Anion chlorkowy ma wzór $Cl^-$. Powstaje z atomu chloru przez przyjęcie jednego elektronu. W związkach jonowych równoważy ładunek dodatni kationów.

4.Anion bromkowy

Anion bromkowy ma wzór $Br^-$. Powstaje z atomu bromu przez przyjęcie jednego elektronu. Jest większy od anionu chlorkowego, bo brom leży niżej w grupie 17.

5.Wzór chlorku sodu

Chlorek sodu ma wzór $NaCl$. Zawiera kation sodu $Na^+$ i anion chlorkowy $Cl^-$. Jest to typowa sól jonowa dobrze rozpuszczalna w wodzie.

6.Wzór bromku wapnia

Bromek wapnia ma wzór $CaBr_2$. Kation wapnia ma ładunek $2+$, a każdy anion bromkowy $1-$, dlatego potrzebne są dwa aniony $Br^-$.

7.Nazewnictwo soli

Nazwę soli tworzy się od nazwy anionu i kationu, np. chlorek potasu, bromek magnezu, chlorek żelaza(III). Dla metali o różnych wartościowościach podaje się stopień utlenienia w nawiasie.

8.Właściwości fizyczne chlorków i bromków

Wiele chlorków i bromków to ciała stałe o budowie jonowej, zwykle krystaliczne. Mają wysokie temperatury topnienia, a po stopieniu lub rozpuszczeniu w wodzie przewodzą prąd elektryczny.

9.Rozpuszczalność chlorków

Większość chlorków dobrze rozpuszcza się w wodzie, ale są wyjątki, np. $AgCl$, $PbCl_2$ i $Hg_2Cl_2$. W analizie chemicznej wykorzystuje się to do identyfikacji jonów.

10.Rozpuszczalność bromków

Większość bromków dobrze rozpuszcza się w wodzie. Wyjątkami są m.in. $AgBr$, $PbBr_2$ i $Hg_2Br_2$, które są trudno rozpuszczalne lub praktycznie nierozpuszczalne.

11.Reakcja strąceniowa z azotanem(V) srebra

Jony $Cl^-$ i $Br^-$ można wykrywać roztworem azotanu(V) srebra $AgNO_3$. Powstają osady: biały $AgCl$ oraz kremowy, bladożółty $AgBr$. To klasyczna reakcja analityczna.

12.Otrzymywanie chlorków

Chlorki można otrzymać przez reakcję metalu z chlorem, tlenku metalu z kwasem solnym, wodorotlenku z kwasem solnym albo węglanu z kwasem solnym. Przykład: $MgO + 2HCl \to MgCl_2 + H_2O$.

13.Otrzymywanie bromków

Bromki otrzymuje się analogicznie, np. przez reakcję metalu, tlenku, wodorotlenku lub węglanu z kwasem bromowodorowym. Przykład: $CaCO_3 + 2HBr \to CaBr_2 + CO_2 + H_2O$.

14.Chlorki i bromki jako elektrolity

Roztwory wodne rozpuszczalnych chlorków i bromków są elektrolitami, ponieważ zawierają swobodnie poruszające się jony. Dzięki temu przewodzą prąd elektryczny.

15.Halogenki srebra

$AgCl$ i $AgBr$ to halogenki srebra. Są trudno rozpuszczalne i światłoczułe, dlatego dawniej miały duże znaczenie w technice fotograficznej.

16.Przykłady zastosowań

$NaCl$ stosuje się m.in. w żywności i przemyśle chemicznym, $CaCl_2$ jako środek osuszający i do odladzania, a niektóre bromki wykorzystywano dawniej w medycynie i fotografii. Zastosowania wynikają z ich właściwości fizycznych i chemicznych.