Optyczne przyrządy: lupa, mikroskop i luneta

1.Lupa

Prosty przyrząd optyczny zbudowany zwykle z jednej soczewki skupiającej o małej ogniskowej. Służy do oglądania małych przedmiotów pod większym kątem, dzięki czemu widzimy je jako powiększone.

2.Soczewka skupiająca

Soczewka, która skupia równoległe promienie świetlne w ognisku. Jest grubsza w środku niż na brzegach. W przyrządach optycznych może tworzyć obrazy rzeczywiste lub pozorne, zależnie od położenia przedmiotu.

3.Ogniskowa $f$

Odległość między środkiem optycznym soczewki a jej ogniskiem. Im mniejsza ogniskowa soczewki skupiającej, tym silniej załamuje ona światło i tym większe może dawać powiększenie w prostych przyrządach.

4.Obraz pozorny

Obraz, który powstaje z przedłużeń promieni świetlnych i nie daje się otrzymać na ekranie. Widzimy go „za” soczewką lub zwierciadłem. Lupa daje właśnie obraz pozorny, prosty i powiększony.

5.Powiększenie kątowe

Wielkość określająca, ile razy większy jest kąt widzenia obrazu w przyrządzie niż przy obserwacji nieuzbrojonym okiem. Dla przyrządów optycznych jest ważniejsze niż samo liniowe zwiększenie rozmiaru obrazu.

6.Mikroskop optyczny

Przyrząd służący do obserwacji bardzo małych obiektów. Składa się z co najmniej dwóch soczewek skupiających: obiektywu i okularu. Daje duże powiększenie dzięki dwóm kolejnym etapom tworzenia obrazu.

7.Obiektyw mikroskopu

Soczewka znajdująca się blisko obserwowanego przedmiotu. Tworzy rzeczywisty, odwrócony i powiększony obraz pośredni, który następnie jest oglądany przez okular jak przez lupę.

8.Okular

Soczewka skupiająca, przez którą obserwator ogląda obraz wytworzony wcześniej przez obiektyw. W mikroskopie i lunecie działa jak lupa: powiększa kątowo obraz pośredni.

9.Obraz pośredni

Obraz tworzony przez pierwszy element układu optycznego, który staje się przedmiotem dla kolejnego elementu. W mikroskopie i lunecie taki obraz wytwarza obiektyw.

10.Luneta

Przyrząd optyczny do obserwacji odległych obiektów. Składa się z obiektywu i okularu. Obiektyw tworzy obraz pośredni dalekiego przedmiotu, a okular umożliwia jego wygodną obserwację i powiększenie kątowe.

11.Luneta Keplera

Luneta złożona z dwóch soczewek skupiających: obiektywu i okularu. Daje obraz odwrócony, ale zwykle większe pole widzenia niż luneta Galileusza. Jest stosowana m.in. w astronomii.

12.Luneta Galileusza

Luneta z obiektywem skupiającym i okularem rozpraszającym. Daje obraz prosty, dlatego była użyteczna np. w dawnych przyrządach ziemskich. Ma jednak mniejsze pole widzenia niż luneta Keplera.