Woda, roztwory i stężenia

1.Woda

Związek chemiczny o wzorze $H_2O$. Cząsteczka wody jest polarna, dlatego dobrze rozpuszcza wiele substancji jonowych i polarnych. W przyrodzie występuje w trzech stanach skupienia i pełni rolę bardzo ważnego rozpuszczalnika.

2.Cząsteczka polarna

Cząsteczka, w której ładunek elektryczny jest rozmieszczony nierównomiernie, przez co jeden obszar ma charakter bardziej dodatni, a drugi bardziej ujemny. Woda jest cząsteczką polarną.

3.Wiązanie wodorowe

Oddziaływanie między cząsteczkami, występujące m.in. w wodzie. Powoduje ono stosunkowo wysoką temperaturę wrzenia, duże napięcie powierzchniowe i inne charakterystyczne właściwości wody.

4.Rozpuszczalnik

Substancja, w której rozpuszcza się inna substancja. W roztworach wodnych rozpuszczalnikiem jest woda. Zwykle jest jej więcej niż substancji rozpuszczonej.

5.Substancja rozpuszczona

Substancja, która ulega rozpuszczeniu w rozpuszczalniku i tworzy z nim roztwór. Może być ciałem stałym, cieczą lub gazem.

6.Roztwór

Jednorodna mieszanina rozpuszczalnika i substancji rozpuszczonej. W każdym miejscu roztworu skład jest taki sam, dlatego nie da się odróżnić jego składników gołym okiem.

7.Roztwór nienasycony

Roztwór, w którym w danej temperaturze można jeszcze rozpuścić dodatkową ilość substancji. Nie osiągnięto w nim maksymalnej ilości substancji rozpuszczonej.

8.Roztwór nasycony

Roztwór zawierający w danej temperaturze maksymalną ilość substancji, jaka może się rozpuścić. Dalsza porcja substancji już się nie rozpuszcza.

9.Roztwór przesycony

Roztwór zawierający więcej substancji rozpuszczonej, niż wynika to z rozpuszczalności w danej temperaturze. Jest nietrwały i łatwo wydziela nadmiar substancji.

10.Rozpuszczalność

Maksymalna masa substancji, którą można rozpuścić w określonej masie rozpuszczalnika, najczęściej w $100\,g$ wody, w danej temperaturze. Zwykle podaje się ją w gramach na $100\,g$ wody.

11.Stężenie procentowe

Wielkość określająca, ile gramów substancji rozpuszczonej znajduje się w $100\,g$ roztworu. Oblicza się je ze wzoru $C_p = \frac{m_s}{m_r} \cdot 100\%$, gdzie $m_s$ to masa substancji, a $m_r$ masa roztworu.

12.Stężenie molowe

Liczba moli substancji rozpuszczonej zawarta w $1\,dm^3$ roztworu. Oblicza się je ze wzoru $C_m = \frac{n}{V}$, gdzie $n$ to liczba moli, a $V$ objętość roztworu w $dm^3$.

13.Masa roztworu

Suma masy rozpuszczalnika i masy substancji rozpuszczonej: $m_r = m_{rozp} + m_s$. Ten związek jest podstawą większości zadań o stężeniu procentowym.

14.Rozcieńczanie roztworu

Zmniejszanie stężenia przez dodanie rozpuszczalnika. Masa lub objętość roztworu rośnie, ale ilość substancji rozpuszczonej pozostaje taka sama, jeśli nic nie ubywa.

15.Krystalizacja

Metoda wydzielania substancji stałej z roztworu, zwykle przez odparowanie części rozpuszczalnika albo ochłodzenie roztworu. Wykorzystuje różnice w rozpuszczalności.