Ruch jednostajnie przyspieszony i opóźniony

1.Ruch jednostajnie przyspieszony

Ruch, w którym prędkość zmienia się o jednakową wartość w równych odstępach czasu, a przyspieszenie jest stałe. W ruchu prostoliniowym prędkość rośnie liniowo z czasem.

2.Ruch jednostajnie opóźniony

Ruch, w którym wartość prędkości maleje o jednakową wartość w równych odstępach czasu. Przyspieszenie jest stałe, ale ma zwrot przeciwny do prędkości.

3.Przyspieszenie

Wielkość fizyczna opisująca zmianę prędkości w czasie. W ruchu prostoliniowym można je obliczyć ze wzoru $a=\frac{\Delta v}{\Delta t}$. Jednostką w układzie SI jest $\mathrm{m/s^2}$.

4.Prędkość początkowa

Prędkość ciała w chwili rozpoczęcia obserwacji, zwykle oznaczana jako $v_0$. Występuje we wzorach opisujących dalszy ruch.

5.Prędkość chwilowa w ruchu jednostajnie przysp.

W ruchu prostoliniowym ze stałym przyspieszeniem prędkość po czasie $t$ wyraża wzór $v=v_0+at$. Gdy $a>0$, prędkość rośnie, a gdy zwrot $a$ jest przeciwny do $v$, ciało zwalnia.

6.Droga w ruchu jednostajnie przysp.

Drogę w ruchu prostoliniowym ze stałym przyspieszeniem oblicza się ze wzoru $s=v_0t+\frac{at^2}{2}$. Jeśli ciało startuje ze spoczynku, wzór upraszcza się do $s=\frac{at^2}{2}$.

7.Wzór bez czasu

Zależność $v^2-v_0^2=2as$ pozwala połączyć prędkość, przyspieszenie i drogę bez używania czasu. Jest przydatna np. przy obliczaniu drogi hamowania.

8.Jednostka przyspieszenia

Jednostką przyspieszenia w SI jest $\mathrm{m/s^2}$. Oznacza to, o ile metrów na sekundę zmienia się prędkość w ciągu jednej sekundy.

9.Wykres $v(t)$

W ruchu jednostajnie przyspieszonym wykres prędkości od czasu jest linią prostą. Nachylenie tej prostej odpowiada przyspieszeniu, a punkt przecięcia z osią prędkości daje $v_0$.

10.Wykres $s(t)$

W ruchu ze stałym przyspieszeniem wykres drogi od czasu jest parabolą. Oznacza to, że droga przyrasta coraz szybciej lub coraz wolniej, zależnie od znaku przyspieszenia.

11.Pole pod wykresem $v(t)$

Pole powierzchni pod wykresem prędkości od czasu odpowiada drodze przebytej przez ciało. To ważny sposób odczytywania drogi z wykresów.

12.Swobodny spadek

To szczególny przypadek ruchu jednostajnie przyspieszonego, gdy ciało porusza się pod wpływem siły ciężkości, a opór powietrza pomijamy. Przyspieszenie ma wtedy wartość około $g=9{,}81\,\mathrm{m/s^2}$, często przyjmowaną jako $10\,\mathrm{m/s^2}$.