Ropa naftowa i produkty jej destylacji
Chemia
Zestaw wyjaśnia, czym są naturalne źródła węglowodorów oraz jak powstaje i jest wydobywana ropa naftowa. Poznasz destylację frakcyjną ropy, jej najważniejsze produkty i ich zastosowania w życiu codziennym.
1.Naturalne źródła węglowodorów
Występujące w przyrodzie zasoby, z których otrzymuje się węglowodory. Najważniejsze to ropa naftowa i gaz ziemny.
2.Ropa naftowa
Ciemna, oleista ciecz o charakterystycznym zapachu. Jest mieszaniną wielu węglowodorów oraz niewielkich ilości innych substancji.
3.Gaz ziemny
Naturalna mieszanina gazowych węglowodorów, której głównym składnikiem jest metan. Służy między innymi jako paliwo.
4.Paliwo kopalne
Surowiec powstały przez miliony lat z przekształconych szczątków organizmów. Do paliw kopalnych należą między innymi ropa naftowa, gaz ziemny i węgiel.
5.Złoże ropy naftowej
Miejsce w skorupie ziemskiej, w którym nagromadziła się ropa naftowa. Ropę wydobywa się ze złóż za pomocą odwiertów.
6.Rafineria
Zakład przemysłowy, w którym przerabia się ropę naftową na użyteczne produkty, na przykład benzynę, olej napędowy i asfalt.
7.Destylacja frakcyjna ropy
Metoda rozdzielania ropy na grupy składników o różnych temperaturach wrzenia. Ropę ogrzewa się, a jej pary skraplają się na różnych wysokościach kolumny destylacyjnej.
8.Frakcja ropy naftowej
Część ropy otrzymana podczas destylacji, zawierająca węglowodory o zbliżonych temperaturach wrzenia.
9.Gazy rafineryjne
Najlżejsza frakcja otrzymywana z ropy naftowej. Wykorzystuje się ją jako paliwo i surowiec w przemyśle chemicznym.
10.Benzyna
Ciekły produkt destylacji ropy naftowej stosowany głównie jako paliwo do silników samochodowych.
11.Nafta
Ciekły produkt destylacji ropy naftowej. Jest stosowana między innymi jako paliwo lotnicze oraz w niektórych urządzeniach grzewczych.
12.Olej napędowy
Produkt destylacji ropy naftowej używany jako paliwo w silnikach Diesla, na przykład w wielu autobusach, ciężarówkach i ciągnikach.
13.Parafina
Stały lub półstały produkt przeróbki ropy naftowej. Stosuje się ją między innymi do produkcji świec, past i impregnatów.
14.Asfalt
Bardzo ciężki, ciemny produkt przeróbki ropy naftowej. Wykorzystuje się go głównie przy budowie i naprawie dróg.
Notatka
Naturalne źródła węglowodorów
Węglowodory są związkami zbudowanymi z atomów węgla i wodoru. Ich ważnymi naturalnymi źródłami są ropa naftowa oraz gaz ziemny.
Ropa i gaz ziemny należą do paliw kopalnych. Powstawały przez miliony lat ze szczątków organizmów, które zostały przykryte kolejnymi warstwami osadów. Z tego powodu ich zasoby odnawiają się niezwykle wolno.
Zapamiętaj
Ropa naftowa i gaz ziemny są nieodnawialnymi w skali życia człowieka źródłami energii i surowcami dla przemysłu chemicznego.
Gaz ziemny jest mieszaniną gazowych węglowodorów, a jego głównym składnikiem jest metan. Używa się go między innymi do ogrzewania, gotowania i produkcji energii.
Czym jest ropa naftowa?
Ropa naftowa to ciemna, oleista ciecz o charakterystycznym zapachu. Nie jest jedną substancją chemiczną, lecz mieszaniną bardzo wielu węglowodorów. Zawiera też małe ilości innych substancji.
Ropa znajduje się w skorupie ziemskiej w miejscach nazywanych złożami. Wydobywa się ją za pomocą głębokich odwiertów na lądzie lub spod dna morskiego. W pobliżu złóż często występuje również gaz ziemny.
Surowa ropa nie trafia od razu do baku samochodu ani na drogę. Najpierw jest transportowana do rafinerii, gdzie zostaje rozdzielona i przetworzona.
Destylacja frakcyjna w rafinerii
Rafineria jest zakładem, w którym przerabia się ropę naftową. Najważniejszym etapem tej przeróbki jest destylacja frakcyjna.
Ropę ogrzewa się. Jej składniki parują w różnych temperaturach, ponieważ mają różne temperatury wrzenia. Pary unoszą się w kolumnie destylacyjnej i ochładzają. Składniki o wyższych temperaturach wrzenia skraplają się niżej, a bardziej lotne składniki – wyżej.
Otrzymane części nazywamy frakcjami. Każda frakcja zawiera węglowodory o zbliżonych temperaturach wrzenia i podobnych właściwościach.
Ważne
Destylacja frakcyjna nie jest reakcją chemiczną: podczas niej nie powstają nowe substancje, lecz rozdziela się składniki mieszaniny.
Najważniejsze produkty destylacji
W wyniku destylacji ropy otrzymuje się wiele produktów przydatnych w codziennym życiu.
- Gazy rafineryjne wykorzystuje się jako paliwo i surowiec w przemyśle chemicznym.
- Benzyna jest paliwem do wielu samochodów osobowych.
- Nafta jest stosowana między innymi jako paliwo lotnicze.
- Olej napędowy służy jako paliwo do silników Diesla, na przykład w autobusach i ciężarówkach.
- Oleje opałowe mogą być wykorzystywane do ogrzewania.
- Parafina jest używana do produkcji świec, past i impregnatów.
- Asfalt stosuje się głównie do budowy oraz naprawy dróg.
Przykład
Z tej samej ropy naftowej można otrzymać benzynę do samochodu, parafinę do świecy i asfalt na jezdnię.
Znaczenie i rozsądne korzystanie z ropy
Produkty ropy naftowej są potrzebne nie tylko jako paliwa. Z ropy otrzymuje się także surowce do produkcji tworzyw sztucznych, włókien syntetycznych, detergentów, farb, leków i wielu innych materiałów.
Spalanie paliw kopalnych powoduje emisję dwutlenku węgla oraz innych zanieczyszczeń powietrza. Wycieki ropy mogą zagrażać wodzie, glebie, roślinom i zwierzętom. Dlatego ważne jest oszczędzanie paliw, korzystanie z transportu zbiorowego, gdy jest to możliwe, oraz właściwe postępowanie z odpadami z tworzyw sztucznych.
Warto pamiętać, że ropa jest cennym surowcem, a nie tylko paliwem. Jej ograniczone zasoby należy wykorzystywać odpowiedzialnie.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu