Dysocjacja elektrolityczna soli

Wiele soli rozpuszczonych w wodzie rozpada się na naładowane cząstki, czyli jony. To zjawisko nazywamy dysocjacją elektrolityczną. Woda ułatwia oddzielanie jonów, które w krysztale soli były silnie przyciągane.

Sól zbudowana jest z dodatnich i ujemnych jonów. Po rozpuszczeniu nie powstają nowe substancje: jony, które tworzyły kryształ, rozchodzą się w wodzie.

Jon dodatni to kation, a jon ujemny to anion. W solach kationem jest zazwyczaj jon metalu, na przykład $Na^+$, $Ca^{2+}$ albo $Al^{3+}$. Anionem jest zwykle reszta kwasowa, na przykład $Cl^-$, $NO_3^-$, $SO_4^{2-}$ lub $CO_3^{2-}$.

Ładunek zapisuje się w prawym górnym rogu symbolu jonu. Znak i liczba są bardzo ważne, ponieważ informują o rodzaju oraz wartości ładunku.

W równaniu dysocjacji po lewej stronie zapisujemy wzór soli, a po prawej jej jony. Strzałka pokazuje rozpad substancji w wodzie. Dla chlorku sodu zapis ma postać: $NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$.

Indeksy we wzorze soli mówią, ile jonów danego rodzaju należy zapisać po prawej stronie. Na przykład: $CaCl_2 \rightarrow Ca^{2+} + 2Cl^-$. Indeks przy chlorze zmienił się we współczynnik przed jonem $Cl^-$.

W przypadku soli zawierającej jon złożony, na przykład jon siarczanowy(VI), zapisujemy go w całości: $Na_2SO_4 \rightarrow 2Na^+ + SO_4^{2-}$.

Poprawne równanie musi zachowywać liczbę atomów każdego pierwiastka. Musi też spełniać zasadę zachowania ładunku. Sól przed dysocjacją jest elektrycznie obojętna, dlatego po prawej stronie dodatnie i ujemne ładunki muszą dawać razem zero.

Dla $CaCl_2$ jeden jon $Ca^{2+}$ ma ładunek $2+$, a dwa jony $Cl^-$ mają razem ładunek $2-$. Ładunki się równoważą. Dla $Al_2(SO_4)_3$ otrzymujemy $2Al^{3+}$ i $3SO_4^{2-}$; łącznie jest $6+$ oraz $6-$.

Substancja, której roztwór wodny przewodzi prąd dzięki jonom, to elektrolit. Dobrze rozpuszczalne sole są elektrolitami, ponieważ w wodzie powstaje w nich dużo ruchliwych kationów i anionów. Jony przemieszczają się do elektrod i przenoszą ładunek elektryczny.

Nie każda substancja rozpuszczona w wodzie jest elektrolitem. Cukier rozpuszcza się, ale pozostaje w roztworze w postaci obojętnych cząsteczek, dlatego jego roztwór nie przewodzi prądu tak jak roztwór soli.

Sole trudno rozpuszczalne tworzą w wodzie mało jonów, bo tylko niewielka część substancji przechodzi do roztworu. Ich roztwory przewodzą prąd słabiej niż roztwory soli dobrze rozpuszczalnych.