Wskaźniki kwasowo-zasadowe
Chemia
Zestaw wyjaśnia, czym są wskaźniki kwasowo-zasadowe i jak zmieniają barwę w kwasach, zasadach oraz roztworach obojętnych. Poznasz fenoloftaleinę, oranż metylowy, papierek uniwersalny, pojęcie odczynu i skalę .
1.Wskaźnik kwasowo-zasadowy
Substancja, która zmienia barwę zależnie od odczynu roztworu. Dzięki niej można sprawdzić, czy roztwór jest kwaśny, zasadowy czy obojętny.
2.Odczyn kwaśny
Odczyn roztworu, w którym papierek uniwersalny przyjmuje barwy od czerwonej do żółtej, a jest mniejsze od 7.
3.Odczyn zasadowy
Odczyn roztworu, w którym papierek uniwersalny przyjmuje barwy od niebieskiej do fioletowej, a jest większe od 7.
4.Odczyn obojętny
Odczyn roztworu, w którym papierek uniwersalny ma zwykle zieloną barwę. Woda destylowana ma odczyn obojętny, czyli .
5.Fenoloftaleina
Wskaźnik, który w roztworze kwaśnym i obojętnym jest bezbarwny, a w roztworze zasadowym staje się malinowy lub różowy.
6.Oranż metylowy
Wskaźnik, który w kwasie ma barwę czerwoną, w roztworze obojętnym pomarańczową, a w zasadzie żółtą.
7.Papierek uniwersalny
Pasek papieru nasączony mieszaniną wskaźników. Po zmianie barwy porównuje się go ze skalą barw, aby w przybliżeniu odczytać roztworu.
8.Skala
Skala służąca do określania odczynu roztworu. Wartości mniejsze od 7 oznaczają kwas, 7 oznacza odczyn obojętny, a wartości większe od 7 — zasadę.
9.Roztwór wskaźnika
Ciecz zawierająca wskaźnik, którą dodaje się kroplami do badanego roztworu. Barwa po dodaniu informuje o odczynie.
10.Porównanie barwy ze skalą
Sposób odczytania przybliżonego : barwę papierka uniwersalnego po zwilżeniu roztworem zestawia się z dołączoną skalą kolorów.
Notatka
Czym jest odczyn roztworu?
Roztwory mogą mieć odczyn kwaśny, zasadowy albo obojętny. Do jego rozpoznawania używa się wskaźników kwasowo-zasadowych. Są to substancje, które zmieniają barwę po dodaniu do badanego roztworu.
Odczyn można opisać za pomocą skali . Wartości mniejsze od 7 oznaczają kwas, wartość 7 oznacza roztwór obojętny, a wartości większe od 7 oznaczają zasadę.
Zapamiętaj
oznacza kwas, odczyn obojętny, a zasadę.
Przykładem roztworu o odczynie obojętnym jest woda destylowana. W doświadczeniu nie należy oceniać odczynu po samym wyglądzie cieczy, ponieważ wiele kwasów i zasad jest bezbarwnych.
Fenoloftaleina
Fenoloftaleina jest często używanym wskaźnikiem w postaci bezbarwnego roztworu. Do badanej cieczy dodaje się zwykle kilka kropli wskaźnika i obserwuje zmianę barwy.
- W roztworze kwaśnym fenoloftaleina jest bezbarwna.
- W roztworze obojętnym także jest bezbarwna.
- W roztworze zasadowym przyjmuje barwę malinową lub różową.
Ważne
Bezbarwna fenoloftaleina nie dowodzi, że roztwór jest kwaśny — może on być również obojętny.
Fenoloftaleina dobrze rozpoznaje zasady, ponieważ jej malinowe zabarwienie jest wyraźne. Aby rozstrzygnąć, czy bezbarwny wynik oznacza kwas czy roztwór obojętny, warto użyć dodatkowego wskaźnika, na przykład papierka uniwersalnego.
Oranż metylowy
Oranż metylowy to wskaźnik, który może mieć trzy ważne dla ucznia barwy. Pozwala odróżnić kwas, roztwór obojętny i zasadę.
- W kwasie ma barwę czerwoną.
- W roztworze obojętnym ma barwę pomarańczową.
- W zasadzie ma barwę żółtą.
Przykład
Jeśli po dodaniu oranżu metylowego ciecz staje się czerwona, badany roztwór ma odczyn kwaśny.
Nie należy mylić oranżu metylowego z fenoloftaleiną. Malinowa barwa jest typowa dla fenoloftaleiny w zasadzie, natomiast oranż metylowy w zasadzie jest żółty.
Papierek uniwersalny i skala
Papierek uniwersalny jest nasączony mieszaniną różnych wskaźników. Dzięki temu nie tylko pokazuje rodzaj odczynu, ale także pozwala w przybliżeniu określić wartość .
Pasek papierka zwilża się badaną cieczą, a następnie jego barwę porównuje ze skalą barw umieszczoną na opakowaniu. Zazwyczaj czerwienie, pomarańcze i żółcie oznaczają odczyn kwaśny. Zieleń wskazuje odczyn obojętny. Niebieskie i fioletowe barwy świadczą o odczynie zasadowym.
Ważne
Wynik uzyskany papierkiem uniwersalnym jest przybliżony, dlatego barwę zawsze porównuje się z właściwą skalą dołączoną do papierka.
Jak poprawnie wykonać doświadczenie?
Podczas badania odczynu należy używać czystych naczyń i czystych zakraplaczy. Zanieczyszczenie próbki, na przykład kroplą innego roztworu, może zmienić wynik.
- Do roztworu wskaźnika dodawaj tylko kilka kropli.
- Barwę obserwuj na jasnym tle i w dobrym świetle.
- Nie próbuj badanych substancji smakiem i nie wąchaj ich bezpośrednio.
- Wynik zapisuj jako: odczyn kwaśny, obojętny lub zasadowy; przy papierku uniwersalnym można też podać przybliżone .
Najpewniejsze rozpoznanie uzyskuje się, gdy wyniki różnych wskaźników są ze sobą zgodne. Na przykład malinowa fenoloftaleina i żółty oranż metylowy razem potwierdzają odczyn zasadowy.
Quizy w tym zestawie
18 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu