Wodorotlenek sodu i wodorotlenek wapnia
Chemia
Zestaw wyjaśnia właściwości, zasady bezpiecznego obchodzenia się oraz zastosowania wodorotlenku sodu i wodorotlenku wapnia. Poznasz też różnicę między wodą wapienną a mlekiem wapiennym oraz sposób rozpoznawania odczynu zasadowego.
1.Wodorotlenek sodu
Silna zasada o wzorze . Jest białą substancją stałą, dobrze rozpuszcza się w wodzie i działa żrąco.
2.Wodorotlenek wapnia
Zasada o wzorze . Jest białą substancją stałą, słabo rozpuszczalną w wodzie. Jej roztwór ma odczyn zasadowy.
3.Zasada
Substancja, która w roztworze wodnym tworzy jony wodorotlenkowe . Zasady mają odczyn zasadowy i mogą zmieniać barwę wskaźników.
4.Właściwości żrące
Zdolność substancji do niszczenia skóry, oczu i materiałów. Stężone roztwory wodorotlenku sodu oraz wapnia wymagają ostrożnego używania.
5.Higroskopijność wodorotlenku sodu
Zdolność do pochłaniania wilgoci z powietrza. Dlatego przechowuje się go w szczelnie zamkniętym naczyniu.
6.Woda wapienna
Przezroczysty, nasycony roztwór wodorotlenku wapnia w wodzie. Stosuje się go między innymi do wykrywania tlenku węgla(IV).
7.Mleko wapienne
Biała zawiesina wodorotlenku wapnia w wodzie. Powstaje, gdy w wodzie znajduje się więcej , niż może się rozpuścić.
8.Odczyn zasadowy
Właściwość roztworu zasady. Papierek uniwersalny w takim roztworze przyjmuje barwę niebieską lub fioletową, a fenoloftaleina malinową.
9.Dysocjacja wodorotlenku sodu
Rozpad w wodzie na jony sodu i jony wodorotlenkowe . Dzięki jonom roztwór jest zasadowy.
10.Dysocjacja wodorotlenku wapnia
Rozpad rozpuszczonego na jon wapnia i dwa jony wodorotlenkowe .
11.Zastosowanie wodorotlenku sodu
Wodorotlenek sodu stosuje się między innymi do produkcji mydeł, papieru i środków do udrażniania rur. Należy używać go zgodnie z instrukcją, ponieważ jest żrący.
12.Zastosowanie wodorotlenku wapnia
Wodorotlenek wapnia wykorzystuje się w budownictwie, do bielenia ścian i drzew oraz do zmniejszania kwasowości gleb.
13.Gaszenie wapna
Reakcja tlenku wapnia z wodą, w której powstaje wodorotlenek wapnia . Towarzyszy jej wydzielanie ciepła.
14.Wapno gaszone
Inna nazwa wodorotlenku wapnia . Nie należy mylić go z wapnem palonym, czyli tlenkiem wapnia .
Notatka
Czym są wodorotlenki?
Wodorotlenki to związki chemiczne zbudowane z metalu i grupy wodorotlenkowej . Te, które rozpuszczają się w wodzie, tworzą zasady. W roztworze zasadowym występują jony , odpowiedzialne za jego właściwości.
W klasie 7 szczególnie ważne są dwa wodorotlenki: wodorotlenek sodu oraz wodorotlenek wapnia . Oba są substancjami stałymi i białymi, ale różnią się rozpuszczalnością w wodzie.
Zapamiętaj
Roztwór zasady ma odczyn zasadowy, ponieważ zawiera jony .
Wodorotlenki mogą być niebezpieczne. Zwłaszcza ich stężone roztwory działają żrąco, dlatego podczas pracy w laboratorium używa się okularów ochronnych i rękawic.
Wodorotlenek sodu
Wodorotlenek sodu ma wzór . Jego zwyczajowa nazwa to soda kaustyczna. Jest białą substancją stałą i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Podczas rozpuszczania wydziela się ciepło, dlatego substancję dodaje się ostrożnie do wody, a nie wodę do stałego wodorotlenku.
jest higroskopijny: pochłania wodę z powietrza. Z tego powodu musi być przechowywany w szczelnie zamkniętym pojemniku. Jest również silnie żrący i może uszkodzić skórę oraz oczy.
W wodzie wodorotlenek sodu rozpada się na jony i . Dzięki temu jego roztwór przewodzi prąd elektryczny i zmienia barwę wskaźników.
Ważne
Nigdy nie wolno dotykać ani próbować substancji chemicznych, szczególnie żrącego .
Zastosowania wodorotlenku sodu
Wodorotlenek sodu wykorzystuje się w przemyśle do produkcji mydeł, papieru oraz niektórych środków czyszczących. Jest składnikiem części preparatów do udrażniania rur, ponieważ pomaga usuwać tłuste i organiczne zanieczyszczenia.
W domu należy korzystać z takich preparatów dokładnie według instrukcji na opakowaniu. Nie wolno mieszać środków chemicznych na własną rękę. Żrący preparat może spowodować oparzenia chemiczne, a nieprawidłowe użycie może być niebezpieczne.
Przykład
Jeśli środek do rur zawiera , należy założyć rękawice ochronne i unikać rozchlapywania roztworu.
Wodorotlenek wapnia i jego mieszaniny z wodą
Wodorotlenek wapnia ma wzór i jest nazywany także wapnem gaszonym. To biała substancja stała, słabo rozpuszczalna w wodzie. Rozpuszczona część tworzy roztwór zasadowy.
Wodorotlenek wapnia można otrzymać w reakcji tlenku wapnia z wodą. Proces ten nazywa się gaszeniem wapna i przebiega z wydzieleniem ciepła.
Przezroczysty roztwór nasycony to woda wapienna. Natomiast biała i mętna mieszanina nierozpuszczonego wodorotlenku wapnia z wodą to mleko wapienne. Różnica wynika z tego, że w mleku wapiennym część substancji pozostaje w postaci zawiesiny.
Zastosowania i rozpoznawanie zasad
Wodorotlenek wapnia stosuje się w budownictwie, między innymi do przygotowywania zapraw. Używa się go także do bielenia ścian i pni drzew. Ze względu na zasadowy charakter może służyć do zmniejszania kwasowości gleb.
Roztwory obu omawianych wodorotlenków można rozpoznać za pomocą wskaźników. Papierek uniwersalny w roztworze zasadowym przyjmuje barwę niebieską lub fioletową. Fenoloftaleina staje się malinowa, a oranż metylowy ma barwę żółtą.
Zapamiętaj
Woda wapienna jest klarowna, a mleko wapienne jest białe i mętne.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu