Symbole pierwiastków od wodoru do ołowiu
Chemia
Zestaw pomaga opanować symbole najważniejszych pierwiastków chemicznych poznawanych w klasie 7. Znajdziesz tu fiszki, quizy i notatkę o nazwach, symbolach, podziale na metale i niemetale oraz o tym, jak czytać symbole w chemii.
1.Pierwiastek chemiczny
Substancja zbudowana z atomów jednego rodzaju. Każdy pierwiastek ma własną nazwę i symbol chemiczny, na przykład wodór ma symbol H, a tlen ma symbol O.
2.Symbol chemiczny
Krótki zapis nazwy pierwiastka. Składa się z jednej lub dwóch liter. Pierwsza litera jest zawsze wielka, a druga — jeśli występuje — mała, na przykład Fe, Cl, Na.
3.H
Symbol wodoru. To niemetal i najlżejszy pierwiastek. Wzór oznacza cząsteczkę wodoru złożoną z dwóch atomów.
4.C
Symbol węgla. To niemetal. Węgiel występuje między innymi w graficie, diamencie i w związkach organicznych.
5.N
Symbol azotu. To niemetal będący ważnym składnikiem powietrza.
6.O
Symbol tlenu. To niemetal potrzebny do oddychania i spalania.
7.Na
Symbol sodu. To metal. W symbolu są dwie litery: wielkie N i małe a.
8.Mg
Symbol magnezu. To metal. Występuje na przykład w stopach metali i niektórych minerałach.
9.Al
Symbol glinu. To lekki metal używany między innymi do produkcji puszek i folii aluminiowej.
10.Si
Symbol krzemu. To niemetaliczny pierwiastek ważny w przyrodzie i technice, obecny między innymi w piasku.
11.P
Symbol fosforu. To niemetal. Jest ważny dla organizmów żywych.
12.S
Symbol siarki. To niemetal o charakterystycznej żółtej barwie w stanie stałym.
13.Cl
Symbol chloru. To niemetal. W symbolu pierwsza litera jest wielka, druga mała.
14.K
Symbol potasu. To metal. Jego symbol nie pochodzi od polskiej nazwy.
15.Ca
Symbol wapnia. To metal obecny na przykład w kościach i w skałach wapiennych.
16.Fe
Symbol żelaza. To metal używany do produkcji stali. Symbol nie jest skrótem polskiej nazwy.
17.Cu
Symbol miedzi. To metal dobrze przewodzący prąd elektryczny.
18.Zn
Symbol cynku. To metal wykorzystywany między innymi do ochrony żelaza przed korozją.
19.Br
Symbol bromu. To niemetal. W temperaturze pokojowej jest cieczą.
20.Ag
Symbol srebra. To metal szlachetny o bardzo dobrym przewodnictwie elektrycznym.
21.I
Symbol jodu. To niemetal potrzebny organizmowi w małych ilościach.
22.Ba
Symbol baru. To metal. W zapisie używamy wielkiego B i małego a.
23.Pb
Symbol ołowiu. To metal ciężki. Symbol pochodzi od łacińskiej nazwy plumbum.
24.Metale i niemetale
Metale zwykle dobrze przewodzą prąd i ciepło oraz mają połysk, a niemetale zazwyczaj nie przewodzą prądu tak dobrze. Wśród poznanych metali są na przykład Fe, Cu i Al, a wśród niemetali H, O i Cl.
Notatka
Czym są symbole pierwiastków
Pierwiastek chemiczny to substancja zbudowana z atomów jednego rodzaju. Każdy pierwiastek ma swoją nazwę i symbol chemiczny. Symbol to krótki zapis używany w chemii zamiast pełnej nazwy. Dzięki temu łatwiej zapisywać wzory i równania reakcji.
Symbol chemiczny składa się z jednej albo dwóch liter. Jeśli są dwie litery, to pierwsza jest wielka, a druga mała. Na przykład poprawnie zapisujemy H, O, Na, Cl, Fe.
Ważne
Nie wolno zapisywać symboli dowolnie: „na”, „CL” albo „fe” to zapisy błędne.
Symbole często pochodzą od nazw łacińskich, dlatego nie zawsze przypominają polską nazwę pierwiastka. To dlatego żelazo ma symbol Fe, miedź Cu, srebro Ag, a ołów Pb.
Symbole niemetali z tego zakresu
W klasie 7 trzeba dobrze znać kilka ważnych niemetali i ich symbole. Są to między innymi: H — wodór, C — węgiel, N — azot, O — tlen, P — fosfor, S — siarka, Cl — chlor, Br — brom, I — jod oraz Si — krzem.
Wiele z tych pierwiastków spotykamy w codziennym życiu. Tlen jest potrzebny do oddychania, węgiel występuje w graficie i diamencie, chlor kojarzy się z wodą basenową, a jod znajduje zastosowanie w medycynie.
Warto uważać na podobne symbole. S to siarka, a Si to krzem. C to węgiel, a Cl to chlor. Jedna mała litera może całkowicie zmienić znaczenie zapisu.
Zapamiętaj
Zmiana wielkości litery albo dodanie drugiej litery zmienia symbol pierwiastka, więc trzeba pisać je bardzo dokładnie.
Symbole metali z tego zakresu
W tym zestawie poznajesz też ważne metale: Na — sód, Mg — magnez, Al — glin, K — potas, Ca — wapń, Fe — żelazo, Cu — miedź, Zn — cynk, Ag — srebro, Ba — bar oraz Pb — ołów.
Metale zwykle mają połysk, dobrze przewodzą prąd elektryczny i ciepło. Dlatego miedź wykorzystuje się w przewodach, a glin w lekkich przedmiotach codziennego użytku. Żelazo jest ważnym składnikiem stali.
Niektóre symbole metali są łatwe do skojarzenia, na przykład Al od aluminium i Ca od calcium. Inne trzeba po prostu zapamiętać, bo nie pasują do polskiej nazwy: K to potas, Fe to żelazo, Cu to miedź, Ag to srebro, Pb to ołów.
Jak odczytywać symbole i proste zapisy
Sam symbol oznacza jeden atom danego pierwiastka. Na przykład H to jeden atom wodoru, a O to jeden atom tlenu. Gdy przy symbolu pojawia się mała liczba na dole, informuje ona, ile atomów jest w cząsteczce. Na przykład oznacza cząsteczkę wodoru złożoną z dwóch atomów.
Liczba postawiona przed symbolem albo wzorem mówi, ile mamy atomów albo cząsteczek. to dwa atomy wodoru. to dwie cząsteczki wodoru, czyli razem cztery atomy wodoru.
Przykład
Zapis i zapis nie znaczą tego samego: pierwszy oznacza cząsteczkę, a drugi dwa osobne atomy.
To bardzo ważne w chemii, bo nawet podobne zapisy mogą oznaczać coś innego.
Jak skutecznie uczyć się symboli
Najlepiej uczyć się symboli małymi grupami i często je powtarzać. Dobrze działa łączenie nazwy, symbolu i krótkiego skojarzenia. Na przykład: Fe — żelazo, Cu — miedź, Ag — srebro, Pb — ołów.
Możesz też dzielić pierwiastki na metale i niemetale. To pomaga uporządkować wiedzę. Inny sposób to układanie par: nazwa — symbol albo symbol — nazwa. Warto pisać je ręcznie, bo wtedy łatwiej zapamiętać poprawny zapis wielkich i małych liter.
Przed sprawdzianem sprawdź szczególnie te symbole, które łatwo pomylić: N i Na, S i Si, C i Cl, P i Pb. Drobna pomyłka w symbolu oznacza inny pierwiastek.
Quizy w tym zestawie
29 pytań w 3 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu