Mowa zależna

1.Mowa zależna

Sposób przytaczania cudzej wypowiedzi w formie zdania podrzędnego, zależnego od czasownika typu: powiedział, zapytał, stwierdził. Nie cytuje się wypowiedzi dosłownie, lecz przekazuje jej treść.

2.Mowa niezależna

Dosłowne przytoczenie czyjejś wypowiedzi. Zwykle zapisuje się ją po dwukropku lub myślniku, często w cudzysłowie, np. Mama powiedziała: „Wracaj wcześnie”.

3.Zdanie nadrzędne

Część wypowiedzi, od której zależy mowa zależna. Zawiera zwykle czasownik wprowadzający, np. powiedział, spytała, zapytał, obiecał.

4.Zdanie podrzędne dopełnieniowe

Najczęstszy typ zdania używany w mowie zależnej. Odpowiada na pytania przypadków i dopełnia treść czasownika mówienia, np. Powiedział, że przyjdzie.

5.Spójnik „że”

Najczęstszy wyraz wprowadzający mowę zależną przy zdaniach oznajmujących, np. Ola powiedziała, że jest zmęczona.

6.Spójnik „czy”

Wyraz używany w mowie zależnej przy pytaniach, na które odpowiada się tak lub nie, np. Zapytał, czy przyjdę jutro.

7.Zaimek pytajny w mowie zależnej

W pytaniach szczegółowych mowę zależną wprowadzają wyrazy takie jak: kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego, jak, np. Spytała, gdzie mieszkam.

8.Przekształcenie mowy niezależnej

Zmiana wypowiedzi dosłownej na zależną polega na usunięciu cytatu i włączeniu jego treści do zdania podrzędnego, często ze zmianą zaimków, form osobowych i znaków interpunkcyjnych.

9.Interpunkcja w mowie zależnej

W mowie zależnej zwykle nie używa się dwukropka, myślnika ani cudzysłowu do zaznaczenia wypowiedzi. Między zdaniem nadrzędnym a podrzędnym najczęściej stawia się przecinek.

10.Zmiana zaimków i form osób

Przy przekształcaniu na mowę zależną często trzeba zmienić zaimki i formy czasownika, np. „Przyjdę jutro” → Powiedział, że przyjdzie następnego dnia.