Strona bierna w języku angielskim
Angielski
Zestaw wyjaśnia, czym jest strona bierna w języku angielskim, kiedy się jej używa i jak tworzy się ją w różnych czasach. Uczysz się budowy zdań, zamiany strony czynnej na bierną, użycia „by” oraz najczęstszych wyjątków i ograniczeń.
1.Strona bierna (passive voice)
Konstrukcja, w której najważniejsza jest osoba lub rzecz, na którą działa czynność, a nie wykonawca. W stronie biernej obiekt ze strony czynnej staje się podmiotem zdania, np. „The book was written by Orwell.”
2.Kiedy używamy strony biernej
Używamy jej, gdy wykonawca czynności jest nieznany, nieważny, oczywisty albo gdy chcemy skupić uwagę na skutku czynności. Często pojawia się w opisach procesów, wiadomościach, instrukcjach i tekstach formalnych.
3.Budowa strony biernej
Podstawowy wzór to: odpowiednia forma czasownika „to be” + trzecia forma czasownika głównego (past participle, V3), np. „is made”, „was written”, „has been built”. Czas zdania zależy od formy „to be”.
4.Past participle (V3)
To trzecia forma czasownika, używana m.in. w stronie biernej. Dla czasowników regularnych zwykle kończy się na -ed, np. „worked”. Czasowniki nieregularne mają własne formy, np. „write – wrote – written”.
5.Zmiana strony czynnej na bierną
Aby zamienić zdanie, przenieś dopełnienie ze strony czynnej na początek jako nowy podmiot, dobierz właściwą formę „to be”, a czasownik główny ustaw w V3. Wykonawcę można dodać po „by”, jeśli jest ważny.
6.„by” w stronie biernej
Przyimek „by” wprowadza wykonawcę czynności, np. „The song was sung by Adele.” Nie trzeba go używać, jeśli sprawca nie jest ważny, nieznany lub oczywisty.
7.Present Simple Passive
Tworzymy: am/is/are + V3, np. „English is spoken worldwide.” Używamy do faktów, zwyczajów i ogólnych prawd w stronie biernej.
8.Past Simple Passive
Tworzymy: was/were + V3, np. „The window was broken yesterday.” Używamy do czynności zakończonych w przeszłości.
9.Future Simple Passive
Tworzymy: will be + V3, np. „The results will be announced tomorrow.” Używamy, gdy mówimy o przyszłych czynnościach w stronie biernej.
10.Present Continuous Passive
Tworzymy: am/is/are being + V3, np. „The house is being painted now.” Oznacza czynność dziejącą się w tej chwili.
11.Past Continuous Passive
Tworzymy: was/were being + V3, np. „The road was being repaired at 5 p.m.” Oznacza czynność trwającą w określonym momencie w przeszłości.
12.Present Perfect Passive
Tworzymy: has/have been + V3, np. „The project has been finished.” Używamy, gdy ważny jest skutek czynności albo jej związek z teraźniejszością.
13.Past Perfect Passive
Tworzymy: had been + V3, np. „The room had been cleaned before we arrived.” Używamy dla czynności wcześniejszej od innej przeszłej czynności.
14.Modal verbs w stronie biernej
Po czasownikach modalnych używamy: modal + be + V3, np. „must be done”, „can be seen”, „should be checked”. Znaczenie modalu pozostaje takie samo jak w stronie czynnej.
15.Przeczenia w stronie biernej
Przeczenie tworzymy przez dodanie „not” do czasownika „to be” lub modalu, np. „The door is not locked.”, „The task cannot be finished today.”
16.Pytania w stronie biernej
W pytaniach przestawiamy czasownik „to be” lub modal przed podmiot, np. „Was the letter sent?”, „Is the food prepared?”, „Can it be repaired?”
17.Czasowniki z dwoma dopełnieniami
Niektóre czasowniki, np. „give”, „send”, „show”, mają dwa dopełnienia. W stronie biernej można często utworzyć dwa poprawne zdania, np. „I was given a gift.” oraz „A gift was given to me.”
18.Czasowniki, które rzadko tworzą stronę bierną
Nie wszystkie czasowniki naturalnie występują w stronie biernej. Dotyczy to zwłaszcza wielu czasowników nieprzechodnich, które nie mają dopełnienia, np. „arrive”, „sleep”, „happen”. Bez dopełnienia zwykle nie ma strony biernej.
19.Strona bierna bez wykonawcy
Bardzo często w ogóle nie podajemy sprawcy, np. „My bike was stolen.” To naturalne, gdy nie wiemy, kto coś zrobił, albo ta informacja nie jest potrzebna.
20.Różnica: active i passive
W stronie czynnej podkreślamy wykonawcę, np. „People grow coffee here.” W biernej podkreślamy obiekt czynności: „Coffee is grown here.” Znaczenie jest podobne, ale zmienia się punkt ciężkości zdania.
21.Formalny styl strony biernej
Strona bierna jest częsta w języku formalnym, naukowym i urzędowym, bo brzmi bardziej bezosobowo i skupia się na faktach lub procesie, np. „The experiment was conducted in 2024.”
22.Najczęstsze błędy
Typowe błędy to: zła forma „to be”, użycie V2 zamiast V3, pozostawienie dawnego podmiotu na początku zdania lub dodawanie „by” bez potrzeby. Trzeba też pilnować zgodności czasu.
23.Przykład zamiany na passive
Zdanie czynne: „They clean the office every day.” Zdanie bierne: „The office is cleaned every day.” Dopełnienie „the office” staje się podmiotem, a „clean” zmienia się na „is cleaned”.
24.Get passive
W języku potocznym czasem używa się „get” zamiast „be”, np. „He got hurt.” Taka forma jest mniej formalna i często podkreśla nagłość lub skutek zdarzenia. W szkole podstawą pozostaje jednak „be + V3”.