Czasownik modalny „sollen”

1.sollen

Niemiecki czasownik modalny oznaczający najczęściej powinność, polecenie, oczekiwanie lub informację przekazaną przez kogoś. Często tłumaczy się go jako „mieć coś zrobić”, „powinien”, „powinno się”.

2.Odmiana „sollen” w czasie teraźniejszym

ich soll, du sollst, er/sie/es soll, wir sollen, ihr sollt, sie/Sie sollen. To odmiana nieregularna, którą trzeba zapamiętać.

3.Budowa zdania z „sollen”

W zdaniu z czasownikiem modalnym odmienione „sollen” stoi na drugim miejscu, a bezokolicznik głównego czasownika na końcu zdania, np. Ich soll heute lernen.

4.„sollen” w zdaniu pytającym

W pytaniu bez zaimka pytającego odmienione „sollen” stoi na początku zdania, np. Soll ich dir helfen? W pytaniu z zaimkiem pytającym stoi po nim, np. Was soll ich machen?

5.„sollen” w przeczeniu

Przeczenie tworzy się najczęściej przez „nicht”, np. Du sollst nicht so spät kommen. Oznacza to, że ktoś nie powinien lub nie ma przyzwolenia na wykonanie danej czynności.

6.Polecenie lub nakaz

„sollen” wyraża, że ktoś kazał coś zrobić albo że istnieje obowiązek narzucony z zewnątrz, np. Du sollst dein Zimmer aufräumen. To znaczy: ktoś tego od ciebie wymaga.

7.Propozycja lub pytanie o życzenie

W pytaniach „sollen” często proponuje pomoc albo pyta, czego rozmówca oczekuje, np. Soll ich das Fenster öffnen? (Czy mam otworzyć okno?). Radę wyraża się zwykle formą „sollte”: Du solltest mehr schlafen.

8.„sollen” a „müssen”

„sollen” oznacza powinność wynikającą z polecenia, oczekiwania lub ustalenia. „müssen” oznacza konieczność, przymus lub coś niezbędnego. Porównaj: Ich soll zum Arzt gehen, bo ktoś tak mówi. Ich muss zum Arzt gehen, bo to konieczne.

9.„sollen” = podobno

„sollen” może przekazywać informację z drugiej ręki, np. Er soll sehr klug sein - podobno jest bardzo mądry, tak mówią inni. W mowie zależnej „sollen” przekazuje czyjeś polecenie: Mama sagt, ich soll mein Zimmer aufräumen.

10.Forma „sollte”

„sollte” to forma czasu przeszłego Präteritum, ale często używa się jej także w znaczeniu grzecznej rady lub zalecenia, np. Du solltest mehr lernen. To znaczy: powinieneś więcej się uczyć.

11.Szyk w zdaniu podrzędnym

W zdaniu podrzędnym odmienione „sollen” przechodzi na koniec, np. Ich weiß, dass du heute lernen sollst. Bezokolicznik głównego czasownika stoi przed nim.

12.Typowe tłumaczenia „sollen”

W zależności od kontekstu „sollen” można tłumaczyć jako: powinien, ma coś zrobić, powinno się, podobno. Dlatego zawsze trzeba patrzeć na całe zdanie.